Malum Depremlerin ardından bir kez daha gördük ki, miadını dolduran yapılar yönünden Kentsel Dönüşüm, kaçınılmaz bir son.. Tahliye ve Yıkım endişesi yaşamadan, üstelik, ücretsiz olarak, binanızın depreme dayanıklığı olup olmadığını öğrenebileceğinizi biliyor muydunuz?

6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile hayatımıza giren kentsel dönüşümün amacı,  afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların sağlıklı ve güvenli hale getirilmesidir. Kanunda, riskli alanlarda kentsel dönüşüm ile riskli yapılarda kentsel dönüşüm, farklı koşullara bağlanmıştır. Riskli alan, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan ve Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan alanı ifade etmektedir. Riskli yapı ise, ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı tespit edilen yapıyı ifade etmektedir. Bu yönüyle “Riskli Alanlarda Kentsel Dönüşüm sürecini, bir başka içeriğimizde ele almayı planlıyoruz.

6306 sayılı Kanunun öngördüğü kentsel dönüşüm süreci, riskli yapının tespiti ile başlamaktadır. Riskli yapının nasıl tespit edileceği anılan kanunun yönetmeliğinde düzenlenmiş olup,  Buna göre riskli yapı tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediyeler, il özel idareleri veya Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılır.

1. Riskli Yapı Nedir ?

Riskli yapı, ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Bu tanımdan anlaşıldığı üzere, bir yapının kentsel dönüşüme tabi tutulabilmesi için;

– Yapının ekonomik ömrünü tamamlamış olması, ya da

– Yapının yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıması,

Bu hususlardan en az birinin ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilmiş olması

şartlarının sağlanması gerekmektedir.

2. Riskli Yapı Tespitini Kimler Talep Edebilir? Yıkım Endişesi Yaşamadan Tespit Nasıl Yapılır ?

Riskli yapı tespiti ise, kural olarak, yapı malikleri veya kanunî temsilcileri tarafından, masrafları kendilerine ait olmak üzere yaptırılır.  634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca, kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmadığı durumlarda riskli yapı tespiti, arsa payı sahibi tarafından yaptırılır. Arsa üzerindeki yapının başkasına ait olması ve bunun da tapu kütüğünde belirtilmiş olması halinde, riskli yapı tespiti yaptırma hak ve yetkisi, lehine şerh olan taraftadır.

Riskli yapı tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediyeler, il özel idareleri veya Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılır. İlgili kişiler, bu kurum ve kuruluşlara başvurarak binalarının riskli yapı olarak tespit edilmesini talep edebilirler.

Bunun dışında Bakanlık veya İdare tarafından maliklere veya kanunî temsilcilerine süre verilerek onlar tarafından riskli yapı tespiti yaptırılması da istenebilir. Verilen süre içinde riskli yapı tespiti yaptırılmadığı takdirde, tespitler Bakanlıkça veya İdarece yapılır veya yaptırılır. Bakanlık, riskli yapıların tespitini süre vererek, İdareden de isteyebilir.

Malikler tarafından yaptırılmadığı için Bakanlık veya İdare tarafından yapılan veya yaptırılan riskli yapı tespitinin masraflarından malikler, hisseleri oranında sorumludur. Bu masraflar, Bakanlıkça veya İdarece ilgilisine yapılacak tebligatı takip eden bir aylık süre içerisinde ödenmelidir. Süresinde ödenmeyen masraflar, tespit Bakanlıkça yapılmış veya yaptırılmış ise vergi dairesince, İdarece yapılmış veya yaptırılmış ise İdarece takip ve tahsil edilir.

Bir çok yapı sahibi, binalarının depreme karşı dayanıklılığından şüphe duydukları halde, rapor alınması halinde, binadan tahliye ettirilecekleri ve yıkım kararı verileceği endişesiyle hiçbir işlem yaptırmadan beklemeye devam etmekte… Ne var ki, hızlı tarama yöntemi ile, Tahliye ve Yıkım endişesi yaşamadan, üstelik, ücretsiz olarak, binanınız depreme dayanıklı olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ücretsiz olarak yaptığı ve İstanbul Teknik Üniversitesi ile birlikte geliştirilen hızlı tarama yönteminde binanın verileri toplanarak raporlama yapılıyor. Önceklikli olarak, 2000 yılı öncesi yapılan yönünden verilen  bu hizmet için başvuru linkini aşağıda bulabilir ve yakınlarınızla paylaşabilirsiniz.

“binatespitiformu.ibb.gov.tr/basvuru”

The post Kentsel Dönüşüm Hukuku: Riskli Yapı ve Tespiti first appeared on Av. Ahmet Burak YALÇIN.